تبلیغات
خانخودی - مطالب هفته دوم شهریور 1391
 
خانخودی
برای تمامی هم ولایتی ها
 
 
سه شنبه 14 شهریور 1391 :: نویسنده : وحید کریمی

بیارجُمَند ، بخش و شهری در استان سمنان . نام شهر ظاهراً از ترکیب نام دو قریة بیار (جمع بئر به معنای چاه ) و جُمند در قومس * (= کومش ) پدید آمده است . بیارجمند در گذشته ولایت «بیار و جمند» را تشکیل می داده است (حافظ ابرو، ج 2، ص 107). مقدسی در قرن چهارم مطالب فراوانی دربارة بیار، که اجداد مادری او اهل آنجا بوده اند، ذکر کرده است . به نوشته او، بیارشهرمانندی در کورة قومس بوده که دژ و بارو و مزارع و تاکستان و باغهای میوه داشته است . وی همچنین از پرورش شتر و گوسفند و تولید روغن در آنجا یاد کرده و می نویسد که ، شهر منبر (مسجد جامع ) و بازار نداشته ، و خرید و فروش در خانه ها انجام می شده است . در این منطقة کم آب ، آسیابها در زیرزمین ساخته شده بوده و آب از بالا بر آنها می ریخته است . اهالی شهر در ضدیّت با کرّامیّه سخت تعصب داشته اند. در زمان مقدسی ، شهر از دست دیلمیان در آمده بوده است و سامانیان بر آن حکومت داشته اند (ص 26، 356، 357، 367؛ ایرانیکا ، ذیل «بیار»).

در 388، ابن اسفندیار (ج 2، ص 8)، از قلعة جُمند (جومند) نام می برد که ابوعلی حمویه ، نصربن حسن فیروزان را در آنجا پناه داد. در 407 نصر از بیار و جومَند به ری رفت و از ترس قابوس و لشکریانش ، راه بیابان را طی کرد (رشیدالدین فضل الله ، ص 144؛ عتبی ، ص 360). یاقوت حموی بیار را شهری در قومس بین بسطام و بیهق ضبط کرده و چندتن از ادبا و علمای آنجا را نام برده است (ج 1، ص 772).

در اوایل قرن هشتم ، حمدالله مستوفی بیار را شهری متوسط و با هوای معتدل ، از اقلیم چهارم در خراسان دانسته ، که حاصلش غله و اندکی میوه است (ص 150). در دورة سربداران (737ـ 788) بیارجمند و مناطق اطراف آن به دست امیر عبدالرزاق سربدار افتاد (پطروشفسکی ، ص 52). خوافی در بیان وقایع 740، از تصرف بیارجمند و نواحی اطراف از جمله دامغان و بسطام و سمنان ، به دست وجیه الدین مسعود باشتینی سربدار خبر می دهد (ج 3، ص 59).

در 864، سلطان حسین میرزا (از سلسلة تیموریان ) به دلیل ناامنی و غارت قبایل عرب در نواحی بیار و جمند، عبدالعلی ترخان را به سرکوبی آنان فرستاد (خواندمیر، ج 4، ص 122). از اواخر قرن دوازدهم به بعد، جهانگردان اروپایی که از حاشیة شمالی کویر بزرگ گذشته اند، درباره بیار مطالبی نوشته اند. کاپیتان کلارک به حدود دویست خانه و آبیاری با قنات در بیار اشاره می کند ( ایرانیکا ، همانجا؛ نیز

رجوع کنید به شیندلر، ص 168). مک گرگور در اوایل قرن چهاردهم / اواخر قرن نوزدهم ، در سفر خود به منطقة کویر مرکزی ایران ، گذشتن از منطقة بین سمنان و بیارجمند و سبزوار

در شمال ، و یزد و نایین و بیابانک در جنوب را از گذشتن از دریاها خطرناکتر می داند (ص 102). در دورة قاجاریه ، بیارجمند از بلاد خراسان ، نزدیک سبزوار، بود و جایی خوش و هوایی دلکش داشت (شیروانی ، ص 152). اعتمادالسلطنه سخنان پیشینیان را دربارة بیار تکرار کرده و اطلاع جدیدی از وضع آن زمان شهر به دست نداده است ( رجوع کنید به ج 1، ص 520). وی جومند را نام قلعه ای در قومس که برخی آن را جومَندر و جوزْمندر نوشته اند، ضبط کرده است (ج 4، ص 2293). در 1311 ش ، بیارجمند از بلوکات شاهرود، در مجاورت بلوکات فرومَد، خارتوران ، طرود و زیراِستاق بود که مرکز آن بیار و محصولات مهم آن پنبه و انگور و توتون بود (کیهان ، ج 2، ص 207، ج 3، ص 177).

امروزه ، بیارجمند مرکز بخشی به همین نام در شهرستان شاهرود از استان سمنان است . بخش بیارجمند در منطقة کویری و مشتمل بر دو دهستان به نامهای خارتوران / خارطوران (به مرکزیت زمان آباد؛ در نیمه اوّل قرن نهم ، حافظ ابرو خاروطبران را ترکیب دو قریة خار و طبران می داند رجوع کنید به ج 2، ص 107) و بیارجمند (به مرکزیت خانخودی ) است . از شمال به بخش میامی (شهرستان شاهرود)، از مشرق به بخشهای داورزن و رودآب (شهرستان سبزوار) و بخش انابد/انابت (شهرستان برداسکن )، از جنوب به بخشهای مرکزی و دستگردان (شهرستان طبس ) و از مغرب به بخش مرکزی شاهرود محدود است . آبادیهای آن عمدتاً در دشت قرار دارد، به طوری که در 1375 ش از 126 آبادیِ بخش ، استقرار 96 آبادی در دشت ذکر شده است (مرکز آمار ایران ، 1376 ش الف ، ص 7). مهمترین کوههای آن عبارت اند از: کوه پیغمبر (مرتفعترین قله : 265 ، 2 متر) در جنوب آبادی زیور و جنوب غربی آبادی صالح آباد در حدود 123 کیلومتری جنوب شرقی بیارجمند؛ کوه منفرد آسیاب (مرتفعترین قله : 055 ، 2 متر) در حدود ده کیلومتری شمال غربی بیارجمند؛ سوخته کوه (مرتفعترین قله : 416 ، 2 متر) در حدود هفده کیلومتری شمال غربی شهر بیارجمند؛ قلعه آهو (مرتفعترین قله : 920 ، 1 متر) در حدود پانزده کیلومتری شمال غربی شهر بیارجمند؛ یَزدو (مرتفعترین قله : 641 ، 1 متر) در جنوب آبادیِ یزدو در حدود 23 کیلومتری جنوب شرقی شهر بیارجمند؛ و چاریانو (مرتفعترین قله : 620 ، 1 متر) در حدود دوازده کیلومتری شمال غربی شهر بیارجمند. رود کال شوراب ، خارتوران و رودهای موسمی و سیلابی کالِتگوک ، کالِتلخه بو و آب گورخو در آن جریان دارد.تلخاب از چشمه های مشهور بیارجمند (با آب نسبتاً شور)است . آبیاری زمینهای زراعی با چندین رشته قنات و چاههای عمیق و نیمه عمیق صورت می گیرد و بیشتر آبادیهای آن کشتزارهای موقت دارد.

محصولات عمدة آن گندم ، جو، پنبه و زیره است که بعضی صادر می شود. ازگیا، کتیرا و گز و تاغ دارد و از زیا، روباه و شغال و گرگ و آهو و خرگوش و کبک در آن یافت می شود (ایران . وزارت دفاع . ادارة جغرافیائی ارتش ، جاهای متعدد). نواحی شمالی و دامنه های آن ، مراتعِ دامهاست ، به طوری که بیارجمند قشلاق دامداران سنگسری است . دهستان خارتوران نیز قشلاق طایفة سنگسری و کردهای قوچانی و گله داران تُرشیزی است (حقیقت ، ص 261،263). شترداری در برخی نواحی آن رایج است . دارای صنایع دستی قالی ، قالیچه ، پشتی ، گلیم و نمد است . فرشبافی آن با طرحهای سبزواری ، کاشی ، بلوچی و تنگی و نقشهای گلریز، جقه ای و چهارخانه مشهور است (ایران . وزارت دفاع . ادارة جغرافیائی ارتش ، جاهای متعدد).

طبق قانون تقسیمات کشوری مصوب 16 آبان 1316، بخش بیارجمند در شهرستان شاهرود از استان دوم (مازندران ) تشکیل شد. در 1340 ش ، با جدا شدن سمنان از استان دوم ، تابع فرمانداری کل سمنان گردید ( رجوع کنید به دایرة المعارف فارسی ، ذیل «سمنان ، شهرستان »). زبان اهالی ، فارسی با گویش محلی است و مردم منطقه پیرو مذهب شیعه (اثنا عشری ) و سنی حنفی اند (ایران . وزارت دفاع . ادارة جغرافیائی ارتش ، ج 30، ص 10).

جمعیت بخش بیارجمند در 1375 ش ، حدود 000 ، 7 تن بود که از این تعداد حدود 850 ، 3 تن در دهستان خارتوران به سر می بردند. بقعة مشهور به قبر حضرت جرجیس پیغمبر در فریدا (=فریدر از آبادیهای دهستان خارتوران ) قرار دارد (ایران . وزارت کشور. ادارة کل آمار و ثبت احوال ، ج 1، ص 279).

شهر بیارجمند (جمعیت طبق سرشماری 1375 ش : 626 ، 2 تن )، در ارتفاع 1080متری در 112 کیلومتری جنوب شرقی شهر شاهرود، در دشت گسترده ای در جانب جنوبی رشته کوه البرز شرقی و حاشیة شمالی دشت کویر واقع است . راه اصلی شاهرود ـ سبزوار از شمال آن می گذرد. میانگینِ حداکثر

مطلق دمای آن در تابستان ْ44 و میانگین حداقل آن در زمستان ْ15- است . بارش سالانة آن نیز حدود 110 میلیمتر است . دق بیارجمند (شوره زار) در جنوب شرقی شهر بیارجمند در شمال آبادی دره دایی قرار دارد ( جغرافیای کامل ایران ، ج 2، ص 776). بیارجمند با راه اصلی به شهرهای میامی و شاهرود در شمال و شمال غربی و نیز به شهر داورزن و سبزوار مرتبط است . خانخودی و زمان آباد نیز از طریق راههای فرعی با بیارجمند ارتباط دارند. شهر دارای مسجد جامع (متعلق به دورة افشاریه ) و چند زیارتگاه از جمله «پیر بریانه » و «پیر آهوان » است . جشن سَدة مردم بیارجمند از مهمترین جشنهای محلی منطقه است که پنجاه و پنج روز مانده به آخر سال برگزار می شود. اهالی معتقدند که با شروع گرما، مقدمات سبز شدن گیاهان بویژه گندم فراهم می شود و لذا در این روز در محله های شهر، سده (بوته های بیابانی با گُلهای سفید و ریز) روشن می کنند (شریعت زاده ، ج 2، ص 467ـ 468).





نوع مطلب :
برچسب ها : بیارجمند:خانخودی:گیور:دزیان:قلعه بالا:یزدو :احمد اباد:خارتوران :تاریخ :مطلب:با منابع :،
لینک های مرتبط :


دوشنبه 13 شهریور 1391 :: نویسنده : وحید کریمی
بیارجُمَند ، بخش و شهری در استان سمنان . نام شهر ظاهراً از ترکیب نام دو قریة بیار (جمع بئر به معنای چاه ) و جُمند در قومس * (= کومش ) پدید آمده است . بیارجمند در گذشته ولایت «بیار و جمند» را تشکیل می داده است (حافظ ابرو، ج 2، ص 107). مقدسی در قرن چهارم مطالب فراوانی دربارة بیار، که اجداد مادری او اهل آنجا بوده اند، ذکر کرده است . به نوشته او، بیارشهرمانندی در کورة قومس بوده که دژ و بارو و مزارع و تاکستان و باغهای میوه داشته است . وی همچنین از پرورش شتر و گوسفند و تولید روغن در آنجا یاد کرده و می نویسد که ، شهر منبر (مسجد جامع ) و بازار نداشته ، و خرید و فروش در خانه ها انجام می شده است . در این منطقة کم آب ، آسیابها در زیرزمین ساخته شده بوده و آب از بالا بر آنها می ریخته است . اهالی شهر در ضدیّت با کرّامیّه سخت تعصب داشته اند. در زمان مقدسی ، شهر از دست دیلمیان در آمده بوده است و سامانیان بر آن حکومت داشته اند (ص 26، 356، 357، 367؛ ایرانیکا ، ذیل «بیار»).





نوع مطلب :
برچسب ها : خانخودی :بیارجمند:گیور:دزیان:قلعه بالا:، خارتوران،
لینک های مرتبط :


شنبه 11 شهریور 1391 :: نویسنده : وحید کریمی

بیارجمند

 


مختصات: شرقی′۴۸°۵۵ شمالی′۰۴°۳۶ / ۵۵٫۸غرب ۳۶٫۰۶۷جنوب



اطلاعات

کشور :

ایران Flag of Iran.svg

استان :

سمنان

شهرستان :

شاهرود

بخش :

بیارجمند

جمعیت : (۱۳۸۵)

۲٬۵۰۴

ارتفاع از سطح دریا :

۱۰۹۱ متر

پیش‌شماره تلفنی :

۰۲۷۴۷۲۲

شهر بیارجمند یکی از شهرهای شهرستان شاهرود در استان سمنان است. این شهر مرکز بخش بیارجمند است.

بیارجمند در ۱۱۰ کیلومتری جنوب شرقی شاهرود قرار دارد و تا شهر سمنان، مرکز استان، ۳۱۰ کیلومتر فاصله دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این شهر ۲٬۵۰۴ نفر بوده است[۱]. بخش بیارجمند از غرب به رشته‌کوه‌های سوخته‌کوه و کی‌کی و از شمال به جاده آسفالته تهران–مشهد و بخش میامی-شاهرود و از جنوب به کویر مرکزی ایران و از شرق به شهرستانهای طبس و کاشمر و سبزوار محدود می‌باشد.

میانگین بارش سالانه بیارجمند حدود ۱۱۶۷ میلیمتر است.

پارک ملی حفاظت شده توران که در فاصله ۴۸ تا ۱۴۹ کیلومتری شهر بیارجمند واقع شده از اماکن مهم دیدنی منطقه است. این پارک ملی بزرگ‌ترین ذخیره‌گاه زیستکره در ایران به‌شمار می‌آید.[۱]

بیارجمند دارای کارخانه سیمان است.





نوع مطلب :
برچسب ها : خانخودی:بیارجمند:گیور:دزیان:قعله بالا، شاهرود:سمنان:تاریخ،
لینک های مرتبط :


شنبه 11 شهریور 1391 :: نویسنده : وحید کریمی

آثار کهن

دور تا دور این روستا را تا حدود ۳۰ سال قبل خندق - که از تأسیسات دفاعی ایرانیان می‌باشد - احاطه کرده بود. به مرور زمان قسمت‌های زیادی از آن از بین رفته‌است اما هنوز قسمت‌هایی از آن باقی است. همچنین برج و بارویی اطراف روستا را احاطه می‌نموده‌است و فقط از دو دروازه به خارج از ده ارتباط داشته‌است:

۱- دروازه پایین که جهت تردد به باغات ومزارع بوده‌است. ۲- دروازه بالا که جهت ارتباط با سایر روستاهای اطراف بوده‌است.

در هر دروازه نگهبانی بوده‌است و علاوه برکنترل آمد و شد درب دروازه را باز وبسته می‌نموده‌است. این روستا دارای یک مسجد خیلی قدیمی و یک حمام تاریخی می‌باشد. در بسیاری از نقاط این روستا کانالهای زیر زمینی وجود دارد که قدیم احتمالاً منازل را به یکدیگر متصل می‌نموده و یک راهکار دفاعی بوده‌است. آب کشاورزی این روستا از یک چشمه قنات می‌باشد که آن هم قدمت زیادی دارد و اخیراً آب یک چاه نیز به آن افزوده شده‌است. جمعیت آن در حدود ۳۰ سال قبل به ۱۰۰۰ نفر می‌رسید ولی در اثر مهاجرت به حدود ۵۰۰ نفر رسیده‌است



نوع مطلب :
برچسب ها : آثار کهن :خانخودی:بیارجمند:،
لینک های مرتبط :


شنبه 11 شهریور 1391 :: نویسنده : وحید کریمی

خانخودی یکی از روستاهای بخش بیارجمند در شهرستان شاهرود در استان سمنان ایران است. این روستا در دهستان بیارجمند و در ۱۸ کیلومتری بیارجمند و ۱۳۵ کیلومتری شاهرود جای دارد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این روستا ۳۹۴ نفر (۱۵۰ خانوار) بوده است

این روستا از قدمت زیادی برخوردار است، بطوری که تا ۳۰ سال قبل دور تا دور آن خندق و دارای دو دروازه بوده ولی هم اکنون تنها قسمت‌های اندکی از خندق باقی مانده است. همچنین دارای مسجد و حمام خیلی قدیمی می‌باشد





نوع مطلب :
برچسب ها : خانخودی:دزیان:گیور:، بیارجمند:شاهرود:سمنان،
لینک های مرتبط :







نوع مطلب :
برچسب ها : خانخودی،
لینک های مرتبط :




درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : وحید کریمی
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
<